Dutch newspapers advertised the forthcoming exhibition of the rhinoceros on the Bootermarkt near the Waag of a rhinoceros of 2 years, on 25 August, 22 September 1741 (source 1701, source 1702) and 21 September 1741 (source 1703, source 1704). It was indeed shown there (source 1705). On 28 September 1741 it was seen by the diarist Jacob Bicker Raye (source 1706). The Swedish visitor Magnus Celsius made a drawing of the head when he saw the animal (source 1707). There is a drawing dated 25 September 1741 by Willem van Royen, lost since 1910 (source 1708). A modern interpretation was sketched by Anton Pieck in 1935 (source 1709).
Literature
- Broberg, G., 2006.
- Van der Ham 2022: 183
Source 1701. Leydse Courant, 25 August 1741
Leydsche Courant 1741. no. 102, Friday 25 August 1741, p. 2
Original text (Dutch)
Op de aanstaande Kermis te Amsterdam zal met consent van de Gr. Achtb. Heeren Burgermeesteren dier Stad op de Bootermarkt naast de Waag voor een Zesthalf voor ieder Mensch te zien zyn een levendige RHINOCEROS, tusschen de 2 en 3 Jaaren oud, wegende omtrent 3000 Ponden.
English translation
At the upcoming Amsterdam Fair, with the consent of the High Mayors of that city, a living rhinoceros, between 2 and 3 years old and weighing approximately 3,000 pounds, will be on display at the Bootermarkt next to the Waag for a price of six and a half for every person.
Source 1702. Leydse Courant, 22 September 1741
Douwe Mout 1741. No. 114 – Friday 22 September 1741, p. 2
Original text (Dutch)
Op de aanstaande Kermis te Amsterdam zal met consent van de Gr. Achtb. Heeren Burgemeesteren dier Stad op de Bootermarkt naast de Waage voor een Zesthalf voor ieder Mensch te zien zyn een levendige RHINOCEROS, tusschen de 2 en 3 jaaren oud, wegende ontrent 3000 Ponden.
[identical to advert of 25 August 1741]
Source 1703. Amsterdamse Courant, 21 September 1741
Amsterdamse Courant 1741. no. 113, Thursday 21 September 1741: 2.
Original text (Dutch)
Op de aenstaende Amsterdamsche Kermis zal op de Botermarkt naest de Waeg, voor een sesthalf voor ieder mensch, te zien zyn een levendige Rhinoceros, tusschen de 2 a 3 jaren oud, wegende omtrent 3000 ponden.
English translation
At the upcoming Amsterdam Fair, a living rhinoceros, between 2 and 3 years old and weighing approximately 3,000 pounds, will be on display at the Botermarkt next to the Waag for a price of six and a half for every person.
Source 1704. Haerlemse Courant, 21 September 1741
Newspaper published in Haarlem, The Netherlands
Douwe Mout 1741. Oprechte Haerlemsche courant 1741, No. 38 – Thursday 21 September 1741, p. 2.
Original text (Dutch)
Op de aenstaende Amsterdamsche Kermis zal op de Botermarkt naast de Waeg, voor een zesthalf voor ieder Mensch te zien zyn een Leevendige RHINOCEROS, tusschen de 2 a 3 Jaaren oud, weegende omtrent 3000 Ponden.
English translation
At the upcoming Amsterdam Fair, a living rhinoceros, between 2 and 3 years old and weighing approximately 3,000 pounds, will be on display at the Botermarkt next to the Waag for a price of six and a half for every person.
Source 1705. Amsteldamsche Jaarboeken for 1741
Kok, J. 1781. Amsteldamsche jaarboeken, behelzende de merkwaardigste geschiedenissen, welken, zo binnen de stad als daaromtrent, zijn voorgevallen, sedert haare eerste beginselen, tot op den tegenwoordigen tijd, vol. 3: 1702–1782. Amsteldam, J.B. Elwe.
p. 175 – for 1741
Eer wij tot het volgende Jaar overgaan, moet als eens bijzonderheid, waarvan geen voorbeeld is, aangetekend werden, dat Schipper Jan Smout de oude, met het Schip Knapenhof, komende van Bengalen, uit het land van de Grooten Mogol alhier aanbragt een Rinoceros, die meer dan 3000 ponden zwaar was, waarvan men in Europe tot hiertoe geen gelijken gezien heeft.
English translation
1741. Before we proceed to the next year, it must be noted as a peculiarity, of which there is no example, that Skipper Jan Smout the elder, with the ship Knapenhof, coming from Bengal, from the country of the Great Mogul, brought here a rhinoceros weighing more than 3000 pounds, the like of which had not yet been seen in Europe.
The Bootermarkt in a painting:
garystockbridge617.getarchive.net
Painting by Caspar Philips Jacobsz. (1732–1789), dated 1767. Booter Markt and Reguliers Waag at Amsterdam. Seen from the Thorbeckeplein to the Halvemaansteeg, to the left of wich is the entry to the Regulierbreestraat. – This was later engraved for the Atlas of Fouquet. (Collectie Atlas Dreesmann).
Source 1706. Bicker Raye – Notitie
* Jacob Bicker Raye (1703–1777)
Raye kept a diary of events in Amsterdam 1732–1772. The book is preserved in the Municipal Archives in Amsterdam. He noted the rhino on Amsterdam fair on 28 September 1741.
For modern interpretation see drawing of 1935 by Anton Pieck – below, source 1709
Original of Raye’s Diary in Stadsarchief Amsterdam, Bibliotheek, no. 15030/ 3551
Original text (Dutch)
28 [September 1741] heeden is hier op de kermis te sien onder andere saake een Renosteros, die dit jaar met een oostindies schip voor de Camer Rotterdam, door een schipper uijt oostindia, voor sijn meete is overgebragt, hij is vijf voet hoog en heeft een monstereus lijf, wegende naar gissing wel drie duijsent ponden, hij is maar twe jaaren out, sodat als hij int leeve blijvt een schrikkelijk groot gestalte van een beest sal worden.
English translation
Today 28 September 1741 at the fair here one can see, among other things, a Renosteros, which this year was brought over for the Rotterdam Chamber by an East Indiaman, he is five feet high and has a monstrous body, weighing according to estimates three thousand pounds, he is only two years old, so that if he survives he will become a terribly large beast.
The edition of 1935 is an adaptation of the original text.
Beyerinck, F.; Boer, G.M. de 1935. Notitie van het merkwaerdigste mijn bekent, 1732–1772, naar het oorspronkelijk dagboek medegedeeld [Jacob Bicker Raye]. Amsterdam, Joost van den Vondel. pp. i-xii, 1–383; 4to. – Edited by Frederik Beijerinck and Michael Georg de Boer (1867–1958).
Dutch text from paraphrase of 1935
[p. 91]
[1741] Het was nu Septembermaand en dat was vanouds de kermismaand bij uitnemendheid. De Amsterdammers keken zich de oogen uit naar een renosteros. Zoo’n monster hadden ze nog nimmer gezien. Met een oostindië-schip, voor de Kamer van Rotterdam, was het dier dit jaar door den schipper, voor eigen risico, meegebracht. Het moet al tamelijk groot geweest zijn, want het was vijf voet hoog en had een monstereus lijf. De jeugdige dikhuid, van nauwelijks twee jaar, woog 3000 pond. ‘Wanneer hij in ‘t leven sal blijven, sal hij een schrikkelijk groot gestalte van een beest worden’, voor spelt de dagboekschrijver, die er natuurlijk ook naar was gaan kijken.
English translation
It was now September, and that was traditionally the month of the fair par excellence. The people of Amsterdam were staring in amazement at a rhinoceros. They had never seen such a monster. This year, the skipper had brought the animal to the Chamber of Rotterdam on an East Indiaman, at his own risk. It must have been quite large, for it was five feet tall and had a monstrous body. The young pachyderm, barely two years old, weighed 3,000 pounds. “If it survives, it will become a frightfully large beast,” predicted the diarist, who had, of course, also gone to see it.
Source 1707. Celsius – Drawing and Remarks
* Magnus von Celse = Celsius (1709–1784)
Drawings of Clara the rhinoceros made in Amsterdam in 1741 by Magnus Celsius in his Dagbok (KB M 231). For information see Broberg 2006. The manuscript is in the Kungliga Bibliotheket in Stockholm (M 231) entitled ‘Dagbok under en resa genom Sverige, Danmark, Holland, Frankrike och Tyskland åren 1741–42.’ No exact date.
Size of pages or drawing not recorded
Celse, Magnus von 1741. Dagbok under en resa genom Sverige, Danmark , Holland , Frankrike och Tyskland åren 1741–42. Unpublished manuscript in Kungliga Bibliotheket in Stockholm (M 231).
https://rhinoresourcecenter.com/library/images/clara-1741-in-amsterdam/
Literature
Broberg, G. 2006. Review of Faust, Zoologische und Botanische Einblattdrucke. Svenska Linnesallskapets Arsskrift 2006: 167–171, fig. 1.
Swedish entry in travel diary of Celsius [contributed by Broberg]:
på Buttermarkt i synnerhet woro åtskillige charaltaner, som på en theater pratade om sine drougerier och essenser, samt allehanda gyckelspel och främmande djur at se, såsom i synnerhet en lefwande Rhinoceros, som hade, som sades owanligit wara, nödt hornet af sig; han war stor som en oxe, mycket tiockare; war dessutan stinkande och foetidus altöfwer ad udorem ut/./ Huden war likasom skild uti flera stora bracteis /?/, såsom han warit öfwerlagd med stora skildpadde skal; Hufwudet war ganska stort och ungefär af denna skapnad. /two figures/ fötterna woro tweklöffwade, och benen tiocka samt stadoge. Ibland wiste han gapet emot denm som sågo på hoonom, då han andades en frän och stinkande lukt. Åt hö, kiöt eller annat hwad honom gafs. Berättades wara kommen nyligen från Ostindien med en skeppare, som hade hälften af penningarne som betalas af de som fråga honom, den andra hälften disponerades af Magistraten till de fattige, i hwilket observeras här med alle penningar för sådane spektakel. Widare såg jag en lefwande Elephant med en pukel på ryggen, etc
English translation
In Buttermarkt there were several mountebanks who talked about their pharmaceuticals, and quite a number of rarities, especially a living Rhinoceros, which had – what was said to be unusual – worn down its horn, He was big like an ox but much thicker. Furthermore, he had a bad smell. The skin seemed separated into several parts as if he been covered with big turtle shells; the head was very large and had roughly this appearance [two figures]. the feet were had two claws and the legs thick and firm. Sometimes he showed his mouth open towards his visitors, his breath was then strong and smelling. He ate grass, meat, and other things given to him. He was said to have recently arrived from East India with a skipper, who got half of the money paid from those who saw him, the other half was given by the Magistrate to the poor, which was generally the rule in connection with similar spectacles. I saw further a living Elephant”.
Source 1708. Lost Drawing by Willem van Royen, 25 September 1741
Drawing lost.
Willem van Royen, Drawing in colour of rhinoceros dated 25 September 1741.
Size 23 x 32.5 cm.
* Willem Hendrik Wilhelmus van Royen (1672–1742), also Willem van Rooyen – or Willem van Royen.
* Houbraken noted in 1721 a statement by ‘Willem van Royen’ as pupil of Melchior d’Hondecoeter
* Berkheij 1784:48 (Catalogus), has a drawing of a Tapir by W. van Royen or Rooyen
References to a drawing made 25 September 1741 in Amsterdam by W. van Rojen / Royen / Rooyen
- 7-A. Auction of Mrs. F. van de Poll
- 7-B. Auction house: de Vries, Amsterdam – auction 15 October 1868
- 7-C. Auction at the firm of R.W.P.de Vries – Atlas van Amsterdam
- 7-D. Muller, 1882. Nederlandsche Geschiedenis in platen.
7-A. Auction of Mrs. F. van de Poll (born Bonn)
Poll, F. van de 1867. Catalogus van het penning- en muntkabinet, boeken, plaatwerken en prenten, nagelaten door wijlen Mevrouw de Wed. F. van de Poll geb. Bonn. Verkooping te Utrecht op maandag den 7 October 1867. Utrecht, J. de Kruyff Jr.. pp. 1–94.
* Frederik van de Poll (1780–1853), married to Clara Catharina Bonn (1788–1866)
(a) Dutch medals
[p.39] no.730. De Rhinoceros te Nürnberg aangebragt door den Kapitein David Mout v.d. Meer, in 1747. Zink. (weight) 29
(b) Drawings
[p.94] no.22 Vijf afbeeldingen van den Rhinoceros als ook die te Amsterdam is gezien geweest 25. Sept. 1741, naar ‘t leven get. door W. van Rojen [sic]. Dito van den Kameel.
English translation
no.22 Five illustrations of the Rhinoceros, as also that seen in Amsterdam on 25 September 1741, drawn from life by W. van Rojen [sic]. Ditto of the Camel.
7-B. Auction house: de Vries, Amsterdam – auction 15 October 1868
Brill sales catalogues online – 30692, 1868–10–15
Original text (German)
Mb. eener Rhinoceros die levendig te Amsterdam geweest is 25 Sept. 1741. gekleurde teekening door W. v. Rojen benevens and. teekeningen. 10 stuks. 178 1748.
English translation
Sketch of a Rhinoceros which was seen alive in Amsterdam on 25 September 1741. coloured drawing by W. v. Rojen, together with other drawings, 10 items.
7-C. Auction at the firm of R.W.P. de Vries – Atlas van Amsterdam
Vries, R.W.P. de 1910. Catalogus van den hoogstbelangrijken Atlas van Amsterdam in teekening en prent. Topographie – Geschiedenis – Portretten. Eerste gedeelte der verzamelingen D.C. Meijer Jr. waarvan de veiling zal gehouden worden te Amsterdam. Amsterdam, De Vries
* Reinier Willem Petrus de Vries (1841–1919), bookseller and auctioneer in Amsterdam
* Dirk Christiaan Meijer jr (1839–1908), collector of items relating to Amsterdam, also trader in wine at the firm Wolff en Meyer
* Willem Hendrik Wilhelmus van Royen (1672–1742), Dutch painter
Text in sales catalogue of 1910
[126] No. 2298. 1741. ‘Deze Rhinoceros is den 25. Sept. 1741 te Amsterdam levend te zien geweest’. M. Suppl.
3786. Teekening in kleuren door W. van Royen, naar het leven, H. 23, Br. 32,5.
Bijgevoegd de ets van J.E. Ridinger, in folio.
[auctioned 21 March 1910, price paid HFL 13,00.]
7-D. Muller, 1882. Nederlandsche Geschiedenis in platen.
Muller, F. 1882. De Nederlandse geschiedenis in platen: vol. 4
[3786 = same number as broadsheet in Rijksmuseum, Amsterdam. M = Muller, F. 1863, De Nederlandse Geschiedenis in Platen.]
* Frederik Muller (1817–1881), bookseller
Vierde deel, 1882, supplement, p.297 sub 3786: Deze rhinoceros is den 25 Sept. 1741 te Amsterdam levend te zien geweest. In den Atlas van de heer D.C. Meijer Jr. is een goede afbeelding in kleuren, getekend door W. v. Royen, naar het leven.
English translation
This rhinoceros was seen alive in Amsterdam on September 25, 1741. The atlas of Mr. D.C. Meijer Jr. includes a good color illustration, drawn from life by W. v. Royen.
THIS DRAWING CANNOT BE FOUND
Van Royen painted a tapir at the Bootermarkt fair, much earlier in life (1706):
Tapir of waterzwijn, getekend naar een dergelijk levend dier, dat in het 1706 in Amsterdam te zien is geweest en dusdanig getekend door W. van Royen, voor zijne Majesteit den Keizer. Date 1706
Source 1709. Anton Pieck, 1935 – modern interpretation of Clara’s exhibition
Anton Franciscus Pieck, 1895–1987
Modern interpretation of the exhibition of Clara in Amsterdam in 1742.
From: Beyerinck, F.; Boer, G.M. de 1935. Notitie van het merkwaerdigste mijn bekent, 1732–1772, naar het oorspronkelijk dagboek medegedeeld [Jacob Bicker Raye]. Amsterdam.
